دیابت: بیماری شیرین با چالشهای بزرگ
دیابت یا بیماری قند، یک اختلال متابولیکی مزمن است که در آن بدن نمیتواند قند خون (گلوکز) را به طور موثر تنظیم کند. این بیماری زمانی رخ میدهد که لوزالمعده انسولین کافی تولید نکند یا سلولهای بدن به انسولین مقاوم شوند. انسولین هورمونی است که قند خون را به سلولها منتقل میکند تا به عنوان انرژی استفاده شود.
انواع دیابت:
* دیابت نوع 1: این نوع دیابت معمولاً در کودکی یا نوجوانی تشخیص داده میشود و به دلیل تخریب سلولهای تولیدکننده انسولین در لوزالمعده رخ میدهد.
* دیابت نوع 2: شایعترین نوع دیابت است و معمولاً در بزرگسالی رخ میدهد. در این نوع، بدن به انسولین مقاوم میشود یا لوزالمعده انسولین کافی تولید نمیکند.
* دیابت بارداری: این نوع دیابت در دوران بارداری رخ میدهد و معمولاً پس از زایمان برطرف میشود.
علائم دیابت:
* تشنگی شدید و نیاز مکرر به ادرار
* گرسنگی شدید
* کاهش وزن بدون دلیل مشخص
* خستگی مفرط
* تاری دید
* بهبود کند زخمها
* عفونتهای مکرر
عوارض دیابت:
اگر دیابت کنترل نشود، میتواند به عوارض جدی منجر شود. از جمله:
* بیماری قلبی
* سکته مغزی
* آسیب به کلیهها
* آسیب به اعصاب
* مشکلات بینایی، از جمله نابینایی
* قطع عضو
عوامل خطر:
* سابقه خانوادگی دیابت
* چاقی
* عدم تحرک
* سن بالا
* برخی گروههای نژادی و قومی
درمان دیابت:
درمان دیابت شامل ترکیبی از موارد زیر است:
* رژیم غذایی سالم: مصرف غذاهای کم کربوهیدرات، پر فیبر و کم چربی
* فعالیت بدنی منظم: ورزش منظم به کاهش قند خون کمک میکند.
* داروها: بسته به نوع دیابت و شدت آن، پزشک ممکن است داروهایی مانند انسولین یا داروهای خوراکی مانند متفورمین را تجویز کند.
* خود مراقبتی: نظارت بر قند خون، مراقبت از پاها و چشمها و مراجعه منظم به پزشک
پیشگیری از دیابت:
* حفظ وزن سالم
* داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل
* انجام فعالیت بدنی منظم
* کنترل فشار خون و کلسترول
مهم: اگر فکر میکنید که ممکن است به دیابت مبتلا باشید، حتماً به پزشک مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب دیابت میتواند به شما کمک کند تا یک زندگی سالم و طولانی داشته باشید.
نکات مهم در مورد افراد دیابتی :
* علاوه بر موارد گفته شده و مصرف داروهای تجویزی باید به انجام چکاپ افراد دیابتی هم توجه کافی داشت . در این چکاپها سلامت ارگانهای مختلف بدن بررسی میشود تا بتوان روند بیماری را بررسی کرد و در صورت امکان از ایجاد عوارض یا پیشرفت عوارض دیابت پیشگیری کرد.
* دیابتی ها بخصوص کسانی که از انسولین استفاده میکنندحتمأ باید در منزل ، دستگاه گلوکومتر داشته باشند تا بتوانند روزانه قند خون خود را اندازه گیری کنند . زیرا این افراد همیشه در معرض خطر هیپوگلیسمی (کاهش قند خون ناگهانی ) و هایپرگلیسمی (افزایش قند خون ناگهانی ) قرار دارند و البته اکثر بیماران معمولا متوجه علائم شرایط فوق میشوند و بلافاصله با اندازهگیری قند خون خود ، اقدام موثر برای کنترل قند خون را انجام میدهند .
در هیپوگلیسمی به بیمار باید مواد شیرین داده شود و در هیپرگلیسمی باید از داروی خوراکی و یا انسولین ( با نظر پزشک) استفاده گردد .
تهیه کننده : فریبا منصوری زاده/ کارشناس پرستاری